Columns voor intensieve menshouderij 2008
Coachende leiders
Oh mijn hemel, coachend leiderschap. Dat is eng. Je hoort dat veel, de laatste tijd. Dat leiders eigenlijk coaches willen zijn. Om mensen in hun kracht te brengen. Heel, heel eng.
Een vriendin van mij zei ooit over een vriendin van haar: “Zij beschouwt haar moeder als haar beste vriendin. Ik heb al een beste vriendin. Geef mij maar een moeder.”
Mijn moeder was ook wel eens coachend bezig. Dan zat ik als kleine jongen op het witte hoogpolige tapijt met bussen verf lekker te schilderen. Met heel grote kwasten op van die kleine papiertjes.
Ze boog zich dan met een wat verkrampte lach over mij heen en vroeg met trillende stem: “Vind jij het zelf een goed idee om dit op het witte tapijt te doen?” Heel intimiderend was dat. Veel intimiderender dan als ze me weg stuurde en vloekend een emmer ging halen. Nu maakte ze mij, met haar ‘open vragen’, een stuk schuldiger dan ik was geweest als dom klein ventje. Ik was een oude verantwoordelijke man geworden in een kinderlichaam.
Wat moeten leiders tegenwoordig leveren? Heel simpel. Drie dingen.
Één: welkom. Je mag hier zijn, we zijn blij met je, doe je mee?.
Twee: kaders. Je hoeft je hier niet druk over te maken en daar wel. Dit krijg je als we dat bereiken.
Drie: een collectieve ambitie. Waar doen we het voor, wat voor moois gaan we met zijn allen bereiken, wat heb jij daar aan?
En verder de mensen lekker met rust laten.
En met rust laten is nu net wat die coachende leiders niet doen. Ze bemoeien zich. Bovendien is een van de wetten van het coachen dat de coach geen belang mag hebben bij het wel en wee van zijn klant. Behalve declarabele uurtjes als coach wellicht. Maar verder is hij in principe een oppervlakkige, afstandelijke, domoor, die, wandelend in het bos elke 50 meter vraagt: waarom?........waarom?
Heel makkelijk beroep dat coachen, moet je verder niet te ingewikkeld over doen. Terecht heel succesvolle ambitie voor herintreders. Je hoeft bijzonder weinig te kunnen, behalve geduld uitoefenen.
Niksig neutraal zijn, is zijn grote kracht. Én aandacht geven. Knikken, aandacht geven, en vragen: waarom? Zie daar de coach.
Die aandacht is zinvol en stimulerend ómdat die coach neutraal is. Anders ga je er wat achter zoeken. Ga je je met de bedoelingen van de coach bezig houden in plaats van over jezelf nadenken.
Een coachende baas is niet neutraal. Vaak niet dom. En zeker niet geduldig. Daar wordt hij ook in het geheel niet voor betaald. Een coachende baas is een heel intimiderende, bemoeizuchtige, irritante vriendin-moeder. Een nachtmerrie. Zelfs degene die je de schuld kan geven word je op zo’n manier ontnomen.
Straks wil die baas nog je beste vriendin worden.
Of je moeder….
